Lipnica Wielka choć z nazwy „wielka” w rzeczywistości jest małą miejscowością położoną w gminie Korzenna na południowo wschodnich krańcach Małopolski. Mimo to, w swojej historii posiada wiele akcentów mówiących o bohaterach walk narodowo-wyzwoleńczych i wydarzeniach dziejowych.
Pierwszym z bohaterów, którego życiorys przybliżył nam Pan dr Połomski był Marceli Matuszewski POWSTANIEC STYCZNIOWY. Urodził się w 1830 roku w Lipnicy Wielkiej. W roku 1848 udaje się na Węgry do oddziału Wysockiego, następnie emigruje do Anglii. W 1863 roku powraca i służy jako podoficer w oddziałach Dunajewskiego i Czachowskiego. Wraz oddziałem pułkownika Czachowskiego uczestniczy w zwycięskiej bitwie pod Rybicą dnia 20 października 1863 r., jednak następnego dnia grupa wpada w zasadzkę pod Jurkowicami i ulega rozproszeniu.
Kpt. Stanisław Hojnor
- Urodzony w Jasiennej 1896.
- Absolwent gimnazjum w Stryju.
- Członek Związku Strzeleckiego.
- W 1914 wstąpił do Legionów Polskich i otrzymał przydział do 5 pułku piechoty i przebył w nim cały szlak bojowy formacji legionowych.
- Po niepodległości nadal w wojsku – tym razem polskim.
- Uczestnik walk z bolszewikami.
- Odznaczony Krzyżem Virtutti Militari: 28 maja 1920 na czele 7 kompanii podczas walk pod Rzyszczowem nad Dnieprem, w sytuacji wielokrotnej przewagi bolszewików na odcinku Witaczewo – Stajki, zdecydowanym kontratakiem zdołał powstrzymać atak wroga, biorąc do niewoli jeńców i zdobywając sprzęt wojskowy.
- Poległ 21 sierpnia 1920 w boju pod Aleksandrówką koło Siemiatycz
- W 1921, staraniem Stefana Szeworskiego, profesora gimnazjum w Nowym Sączu, zwłoki Stanisława Hojnora zostały sprowadzone i pochowane na cmentarzu parafialnym w Lipnicy Wielkiej
Związki z Lipnicą Wielką miała także rodzina Długoszowskich m.in. Aleksander Długoszowski – bohater wojen napoleońskich oraz generał Bolesław Wieniawa Długoszowski. Postaciom z tej rodziny poświęcimy kolejna prelekcję
W archiwach wojskowych znaleźć można nazwiska żołnierzy urodzonych w Lipnicy Wielkiej z okresu I wojny światowej – m.in. Wielgus, Szafrański, Winiarski, Bulanda, Lach, Kantor i inni. Niezwykle ciekawą postacią, o której wspominał dr Połomski była Ludwika Justyniak z domu Hojnor – urodziła się w 1909 r. w sąsiedniej Jasiennej, ochszczona w Lipnicy Wielkiej.
- ukończyła seminarium nauczycielskie nazaretanek w Wadowicach i wyszła za wojskowego – kapitana Eugeniusza Justyniaka.
- Major i dowódca 2. batalionu, walczył w kampanii wrześniowej, gdzie poległ.
- Ludwika została w Warszawie, gdzie pod ps. Lusia była w powstaniu łączniczką w pułku „Baszta”.
- Syn Stanisław Justyniak ps. Nikiel nie przeżył powstania warszawskiego, ginąc w wieku 14 lat w czasie bombardowania kwatery batalionu AK „Chrobry I” przy ul. Nalewki.
- Ludwika zmarła w 2007 r.
Prelekcja miała miejsce w dworze w Lipnicy Wielkiej w dniu 13 września 2024 roku. Wzięli w niej udział uczniowie Szkoły Podstawowej w Lipnicy Wielkiej (43 osoby).
